Posters   

.

.

.

किसान आंदोलन के पाँच साल से अधिक समय बाद केंद्रीय मंत्री रवनीत सिंह बिट्टू ने यह घोषणा की है कि वे प्रियंका गांधी की भूमिका की जांच की मांग करेंगे, यह कहते हुए कि उन्हें उस समय प्रदर्शनकारी किसानों के बीच भेजा गया था, जहाँ उन पर हमला हुआ और उनकी जान को खतरा हुआ। इस कदम के समय को लेकर राजनीतिक बहस छिड़ गई है, क्योंकि उस समय इस मुद्दे को इस स्तर पर सार्वजनिक रूप से नहीं उठाया गया था। ऐसे माहौल में जब नेता पुराने मामलों को फिर से उठाते हैं, बड़ा सवाल यह है कि यह जवाबदेही का मामला है या सही समय पर राजनीतिक रूप से सक्रिय और प्रासंगिक बने रहने की कोशिश। क्या रवनीत सिंह बिट्टू वास्तव में एक पुराने गंभीर मुद्दे को उठा रहे हैं या फिर सुर्खियों में बने रहने और अपनी राजनीतिक स्थिति मजबूत करने के लिए एक पुराना अध्याय दोबारा खोल रहे हैं ?

2027 ਦੀ ਚੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਫਰਕ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਲਗਾਤਾਰ ਜਨ ਸੰਪਰਕ, ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਐਲਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਗਵਾਈ ਚਿਹਰੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਖੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮੂਹਕ ਅਗਵਾਈ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੋਟਰ ਅਜਿਹੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਅਤੇ ਪਰਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਵੇ, ਉਦੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਚਿਹਰਾ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਮੁਹਿੰਮ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫਾਇਦਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਕਾਂਗਰਸ 2027 ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ?

2027 के विधानसभा चुनावों से पहले पंजाब की राजनीति में एक दिलचस्प अंतर दिखाई दे रहा है। एक ओर सुखबीर सिंह बादल लगातार जनसभाओं, सीधे संवाद और बड़े वादों के साथ खुद को स्पष्ट नेतृत्व चेहरे के रूप में पेश कर रहे हैं। दूसरी ओर कांग्रेस का अभियान अधिकतर प्रभारी दौरों और सामूहिक नेतृत्व पर केंद्रित दिख रहा है, जबकि मुख्यमंत्री चेहरे को लेकर अब भी स्पष्टता नहीं है। ऐसे समय में जब मतदाता ऐसे नेता को देखना और परखना चाहते हैं, जो सामने आकर जवाबदेह हो, बड़ा सवाल नेतृत्व की दृश्यता बनाम संगठनात्मक ढांचे का है। क्या सुखबीर सिंह बादल की सीधी और चेहरा-आधारित राजनीति अकाली दल को शुरुआती बढ़त दे रही है या बिना स्पष्ट मुख्यमंत्री चेहरे के कांग्रेस 2027 की दौड़ में जमीन खोने का जोखिम उठा रही है ?

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਅਤੇ ਜੈਫਰੀ ਐਪਸਟਿਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਥਿਤ ਪੁਰਾਣੇ ਈਮੇਲ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਅਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਕਿਸੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਲਗਾਤਾਰ ਹੈੱਡਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਮ ਟਾਈਮ ਚਰਚਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਦੀ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਇਕਸਾਰ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ‘ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੀ ਇਕ ਮੌਜੂਦਾ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਸ ਐਪਸਟਿਨ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਸੀਮਿਤ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਚੋਣਵੀਂ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਇਹੀ ਮਾਮਲਾ ਕਿਸੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੇਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ?

केंद्रीय मंत्री हरदीप सिंह पुरी और जेफरी एपस्टीन के बीच कथित पुराने ईमेल आदान-प्रदान को लेकर उठे विवाद ने मीडिया की भूमिका और राजनीतिक जवाबदेही पर सवाल खड़े कर दिए हैं। आलोचकों का कहना है कि अगर इसी तरह का मामला किसी विपक्षी नेता से जुड़ा होता, तो यह खबर लगातार सुर्खियों और प्राइम-टाइम बहसों में छाई रहती। मुद्दा अब सिर्फ एक व्यक्ति तक सीमित नहीं रहा, बल्कि राजनीतिक और मीडिया मानकों की समानता पर बड़ा सवाल बन गया है। क्या एक मौजूदा मंत्री से जुड़े इस एपस्टीन विवाद पर सीमित प्रतिक्रिया चयनात्मक नजरिया दिखाती है और अगर यही मामला किसी विपक्षी नेता से जुड़ा होता तो क्या प्रतिक्रिया अलग होती ?

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 2027 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਕਾਰਜ-ਸੂਚੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇੰਡੀਆ(INDIA) ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਅਜੇ ਵੀ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰਕ ਸਮਝੌਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਜਦੋਂ ਸੱਤਾਰੂੜ ਪੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਤਿਆਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿਚਕਿਚਾਹਟ ਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਿਛਲੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਕੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਆਪਸੀ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਕਮੀ, ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਅਜੇਹੇ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਜੋ 2027 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮਝ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਣਤੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ?

उत्तर प्रदेश में 2027 विधानसभा चुनाव से पहले भाजपा सरकार विकास और रोजगार के एजेंडे के साथ सक्रिय नजर आ रही है, वहीं इंडिया (INDIA) गठबंधन के सहयोगी समाजवादी पार्टी और कांग्रेस अभी तक सीटों की पहचान और शर्तों पर अनौपचारिक बातचीत के चरण में ही हैं, जबकि औपचारिक गठबंधन की तस्वीर साफ नहीं है। सत्तापक्ष जहां पहले से राजनीतिक बढ़त बनाने की कोशिश में है, वहीं बड़ा सवाल तैयारी बनाम हिचकिचाहट का है। क्या समाजवादी पार्टी और कांग्रेस पिछली गलतियों से बचने के लिए सोच-समझकर गठबंधन की रणनीति बना रहे हैं या औपचारिक बातचीत में देरी आपसी अविश्वास, अनिश्चितता और ऐसे गठबंधन का संकेत है जो 2027 से पहले राजनीति समझ से ज्यादा केवल गणित पर टिका है ?

पूर्व प्रधानमंत्री एच.डी. देवगौड़ा का राज्यसभा कार्यकाल जून में समाप्त होने जा रहा है और जे.डी.(एस) के पास उन्हें दोबारा चुनने के लिए पर्याप्त संख्या नहीं है। छह दशकों से अधिक समय तक सक्रिय और प्रासंगिक रहे इस वरिष्ठ नेता के राजनीतिक भविष्य को लेकर अटकलें तेज हो गई हैं। जैसे ही उनका संसदीय कार्यकाल खत्म होने वाला है, बड़ा सवाल यह है कि क्या यह नेतृत्व परिवर्तन की शुरुआत है या फिर अपनी राजनीतिक पकड़ के लिए जाने जाने वाले देवगौड़ा एक और रणनीतिक वापसी का रास्ता निकालेंगे। क्या यह एच.डी. देवगौड़ा के लिए विरासत और मार्गदर्शक की भूमिका का दौर है या वे राष्ट्रीय और कर्नाटक की राजनीति में सक्रिय बने रहने का नया रास्ता तलाश लेंगे ?

Results   
Image

ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਏ.ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਚੋਣ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਸੰਕਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਸੁਨੇਹਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚਿਹਰੇ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚੋਣਾਂ ਹਾਲੇ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ, ਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੈਅ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਚਕਦਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ?

ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਏ.ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਚੋਣ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਸੰਕਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਸੁਨੇਹਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚਿਹਰੇ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚੋਣਾਂ ਹਾਲੇ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ, ਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੈਅ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਚਕਦਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ?

Reveal
Image

At present, Priyanka Gandhi is the AICC general secretary but does not hold charge of any state or specific organisational responsibility. Yet, with elections approaching, she is expected to campaign widely, manage crises, shape messaging and act as a key political face for the party. As expectations rise even before the polls, the larger question is about role clarity within the Congress leadership. With elections still ahead, should the Congress formally define Priyanka Gandhi’s organisational role or is keeping her position flexible part of the party’s internal power balance with the top leadership ?

At present, Priyanka Gandhi is the AICC general secretary but does not hold charge of any state or specific organisational responsibility. Yet, with elections approaching, she is expected to campaign widely, manage crises, shape messaging and act as a key political face for the party. As expectations rise even before the polls, the larger question is about role clarity within the Congress leadership. With elections still ahead, should the Congress formally define Priyanka Gandhi’s organisational role or is keeping her position flexible part of the party’s internal power balance with the top leadership ?

Reveal
Image

वर्तमान में प्रियंका गांधी ए.आई.सी.सी. महासचिव हैं, लेकिन उनके पास किसी राज्य या संगठनात्मक जिम्मेदारी का स्पष्ट प्रभार नहीं है। इसके बावजूद, चुनाव नज़दीक आने के साथ उनसे व्यापक प्रचार, संकट प्रबंधन, संदेश तय करने और पार्टी के प्रमुख चेहरे की भूमिका निभाने की अपेक्षा की जा रही है। चुनाव से पहले ही बढ़ती अपेक्षाओं के बीच बड़ा सवाल कांग्रेस नेतृत्व में भूमिका की स्पष्टता का है। जब चुनाव अभी बाकी हैं, तो क्या कांग्रेस को प्रियंका गांधी की संगठनात्मक भूमिका औपचारिक रूप से तय करनी चाहिए या उनकी भूमिका को लचीला रखना शीर्ष नेतृत्व के अंदरूनी संतुलन का हिस्सा है ?

वर्तमान में प्रियंका गांधी ए.आई.सी.सी. महासचिव हैं, लेकिन उनके पास किसी राज्य या संगठनात्मक जिम्मेदारी का स्पष्ट प्रभार नहीं है। इसके बावजूद, चुनाव नज़दीक आने के साथ उनसे व्यापक प्रचार, संकट प्रबंधन, संदेश तय करने और पार्टी के प्रमुख चेहरे की भूमिका निभाने की अपेक्षा की जा रही है। चुनाव से पहले ही बढ़ती अपेक्षाओं के बीच बड़ा सवाल कांग्रेस नेतृत्व में भूमिका की स्पष्टता का है। जब चुनाव अभी बाकी हैं, तो क्या कांग्रेस को प्रियंका गांधी की संगठनात्मक भूमिका औपचारिक रूप से तय करनी चाहिए या उनकी भूमिका को लचीला रखना शीर्ष नेतृत्व के अंदरूनी संतुलन का हिस्सा है ?

Reveal
...